“Để có một giáo sư, đã mất nhiều thời gian đào tạo. Nhưng để có một thợ thành nghệ nhân thì phải công phu và tốn thời gian nhiều hơn. Nghệ nhân không chỉ là học được kiến thức mà còn phải có năng khiếu.Đây là vấn đề còn yếu, nếu không khéo, chúng ta khó giữ được những nghệ nhân giỏi cho đất nước. Hơn nữa, bên cạnh nghệ nhân là cả một chuỗi hệ thống hỗ trợ, giống như bác sỹ, phải có y tá, hộ lý trợ giúp” - Ông Hùng nói.Nguồn vốn lâu dài cho làng nghề là bài toán khó. Theo ông Hùng, để giải quyết vốn cho gần 3.000 làng nghề hiện nay, cần khoảng 4.000 tỷ đồng. Gói kích cầu của Chính phủ vừa rồi giải quyết cơ bản về vốn và một số chính sách cho làng nghề...

Đó là so sánh của lãnh đạo Bộ NN&PTNT, tại hội thảo Mỗi làng một nghề tổ chức ngày 15/9.

Làng nghề cần 4.000 tỷ đồng

Theo Bộ NN&PTNT, hiện nước ta có gần 3.000 làng nghề, với hơn 1,42 triệu hộ với trên 11 triệu lao động (chiếm gần 30 phần trăm tổng số lao động tại các làng nghề) tham gia sản xuất và có nguồn thu nhập chính từ nghề thủ công. Một số làng nghề thu hút tới 60 phần trăm tổng số lao động địa phương vào các hoạt động phi nông nghiệp.

Tuy nhiên, điều đáng lo ngại nhất hiện nay là chất lượng nguồn nhân lực. Theo Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Hồ Xuân Hùng, đào tạo một thợ thủ công giỏi phải mất nhiều thời gian; thậm chí có những nghề, một thầy đào tạo một trò phải mất cả chục năm mới có trò giỏi.

“Để có một giáo sư, đã mất nhiều thời gian đào tạo. Nhưng để có một thợ thành nghệ nhân thì phải công phu và tốn thời gian nhiều hơn. Nghệ nhân không chỉ là học được kiến thức mà còn phải có năng khiếu.

Đây là vấn đề còn yếu, nếu không khéo, chúng ta khó giữ được những nghệ nhân giỏi cho đất nước. Hơn nữa, bên cạnh nghệ nhân là cả một chuỗi hệ thống hỗ trợ, giống như bác sỹ, phải có y tá, hộ lý trợ giúp” - Ông Hùng nói.

Nguồn vốn lâu dài cho làng nghề là bài toán khó. Theo ông Hùng, để giải quyết vốn cho gần 3.000 làng nghề hiện nay, cần khoảng 4.000 tỷ đồng. Gói kích cầu của Chính phủ vừa rồi giải quyết cơ bản về vốn và một số chính sách cho làng nghề.

Cách đây một năm, những lo ngại việc ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế đã làm cho khoảng năm triệu người ở các làng nghề mất việc. Đến nay, vấn đề này phần nào được giải tỏa, nhưng về lâu dài cần được quan tâm hơn nữa. 

Một thiệt thòi khác với các làng nghề, theo ông An Văn Khánh - Phó Cục trưởng Cục Chế biến Thương mại Nông Lâm Thủy sản và Nghề muối (Bộ NN&PTNT) là đề án phát triển Mỗi làng một sản phẩm, được xây dựng từ năm 2004, nhưng đến nay vẫn nằm trên giấy. Tiếp đó, Chương trình Bảo tồn và Phát triển làng nghề trình Chính phủ từ 2007 cũng trong tình cảnh tương tự.

Chương trình Mỗi làng một nghề với mục tiêu đem lại thu nhập ổn định cho người dân, đưa mức tăng trưởng bình quân của ngành nghề nông thôn trên 15 phần trăm/năm; mức tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu sản phẩm ngành nghề nông thôn 20-22 phần trăm/năm; thu hút trên 300.000 lao động/năm.

  

Trong Chương trình Bảo tồn và Phát triển làng nghề truyền thống đến năm 2020, kinh phí dự toán khoảng 10.000 tỷ đồng, trung bình mỗi năm khoảng 1.000 tỷ đồng nhưng  phải căn cứ vào điều kiện ngân sách từng năm để bố trí, ưu tiên chọn những làng nghề đã mai một, cần bảo tồn; các làng nghề phát triển cầm chừng và các làng nghề phát triển tốt để đầu tư, hỗ trợ phù hợp.

Ông Khánh cho biết thêm, làng nghề thiệt thòi vì còn chưa được đầu tư, nhiều chính sách ban hành nhưng việc tiếp cận chính sách ở các làng nghề còn rất khó khăn.