TT - Tổng thống Peru Alan Garcia đã làm một chuyện ít có: dẫn đầu đoàn tuần hành hôm 5-11 tại thủ đô Lima để đòi Đại học Yale của Mỹ trả lại các cổ vật của nước này. Theo phía Peru, Đại học Yale hiện đang giữ gần 46.000 món cổ vật các loại, từ đồ gốm sứ đến vàng bạc trang sức... lấy từ di tích nổi tiếng Machu Picchu trên dãy Andes.

Cũng từ ngày 5-11, Lima đã thiết lập kênh tiếp xúc trực tiếp với Đại học Yale để thảo luận về quá trình hoàn trả cổ vật này.

Machu Picchu nằm bên sườn phía đông của rặng núi Andes, miền nam Peru và là thủ đô của vương quốc Inca vào thời kỳ hoàng kim nhất của đế chế này trong các thế kỷ 15 và 16. Nơi đây được coi là thánh địa của nền văn minh bản địa rực rỡ nhất tại Nam Mỹ và là kho tàng vô giá cho các nhà khảo cổ. Với giá trị khảo cổ và kiến trúc độc đáo, khu di tích này được Tổ chức Giáo dục - khoa học và văn hóa của Liên Hiệp Quốc (UNESCO) công nhận là di sản văn hóa thế giới năm 1983 và được bầu chọn là một trong bảy kỳ quan mới của thế giới vào năm 2007.

Sự thật là sau khi nhà thám hiểm Mỹ Hiram Bingham phát hiện khu di tích này vào năm 1911 thì trong năm sau, ông ta bắt đầu lần lượt chuyển về Đại học Yale những cổ vật mình tìm được trong suốt năm năm với ngôn từ đẹp đẽ là “mượn về để nghiên cứu”. Con số được Đại học Yale thừa nhận hiện nay chỉ là 5.500 cổ vật nhưng chỉ có 330 là còn trọn vẹn, đủ chất lượng để trưng bày trong bảo tàng, số còn lại chỉ là những mảnh vỡ.

Vài ngày trước, Tổng thống Garcia cũng đã viết thư riêng cho Tổng thống Mỹ Barack Obama nhờ can thiệp. Đây là một phần trong chiến dịch “đòi của” khởi động mạnh mẽ trở lại cả trên phương diện ngoại giao lẫn truyền thông từ một tháng qua. Vào tháng 7-2011, Peru dự kiến kỷ niệm 100 năm ngày tái phát hiện Machu Picchu. Tổng thống Garcia quyết tâm thực hiện trọn vẹn chiến dịch này vì ông cũng sắp mãn nhiệm vào năm sau.

Đến nay, Đại học Yale chỉ chấp nhận thỏa thuận trả những cổ vật có thể trưng bày trong bảo tàng và cho phép các nhà khoa học được tiếp cận dễ dàng.

N.QUÂN (Theo Reuters, TdG)

Sưu tầm